Biên khảo

 

Tổng thuyết của Minh Mạng.1830

 

 

KIM VÂN KIỀU TRUYỆN LÀ TỔNG THỂ NHỮNG BÀI BÌNH GIẢNG CHO TÁC PHẨM ĐOẠN TRƯỜNG TÂN THANH.

Phần 2

GIẢI TỎA NHỮNG VẤN ĐỀ

 

Tiếp tục câu chuyện về kỳ tổng thuyết ĐOẠN TRƯỜNG TÂN THANH do đích thân vua Minh Mạng chủ trì, trong bài Tổng thuyết, đáng để hậu thế lưu tâm là các câu sau:

“Sở đương mịch kỳ di biên, cáo chư đồng chí
Truyền thân tả chiếu ly tảo trích hoa
Hoá công họa công, hợp trước phủ ba chi bút”

Nghĩa là

” (Vì vậy) cần biên soạn để lại, nó thống nhất ý chung
Nghĩa đen nghĩa bóng, tránh lầm xấu tốt.
Trời với người hợp sức múa bút búa rìu cho rõ”

Nghĩa đen nghĩa bóng, tránh lầm xấu tốt. Nhà vua nêu rõ tiêu chí cho các văn quan, các nhà nho trong nước về nội dung cần bình giảng.

XẤU…!?
TỐT…!?

Đối với một vị quân vương, hai chữ này hệ trọng tới bậc nào?
Đến lúc này, chúng ta mới nhận biết được nỗi lao tâm của bậc đế vương.

Để tránh đi vào vết xe đổ của các triều đại trước, nhà vua đã đề ra “tứ bất lập”, theo dân gian truyền tụng thì còn hơn một bậc, là ” ngũ bất lập”.

Kể từ khi đức Thế tổ Gia Long khởi nghiệp đến thống nhất sơn hà, đã có biết bao xương rơi, máu đổ, dù là kẻ đứng ở bên nào chiến tuyến, cũng đều là con dân nước Việt.

Hận sông Gianh trải mấy trăm năm, chiến cuộc với quân Tây Sơn ngót mấy mươi năm. Thế tổ Gia Long đã lưu lại cơ đồ rộng lớn, thống nhất toàn vẹn. Là người kế nghiệp, vua Minh Mạng quyết chí giữ gìn.

Nền học thuật của nước nhà, vua cũng có ý quyết tâm gìn giữ. Chính vì vậy, mới có ý chỉ triệu tập văn quan cùng các nhà nho danh tiếng để tỏ thuyết kiệt tác ĐOẠN TRƯỜNG TÂN THANH của cụ Nguyễn Du.

Bởi vì nếu cần, thì sẽ có ngay một vài văn thần dâng biểu đàn hặc, hài tội ĐOẠN TRƯỜNG TÂN THANH là dâm thư, nên cấm lưu hành, xử tội kẻ nào dám trái lệnh vua, lén lút lưu giữ, truyền bá.

Nếu vua Minh Mạng làm theo cách đó, ĐOẠN TRƯỜNG TÂN THANH còn mấy ai dám mó tới? Hậu thế nếu may mà còn được vài bản do tiền nhân giấu giếm làm vật gia truyền, thì e rằng cũng khó lòng biết được tác giả là ai.

Lòng nhân ái của vua thể hiện rõ nhất khi ngài cho phép cả hai phiên bản truyện Kiều mặc nhiên song song tồn tại: bản Kinh, bản Phường.

Nhận cơ đồ từ Thế tổ Gia Long, đến lượt mình, vua Minh Mạng đã mở mang bờ cõi rộng lớn nhất kể từ khi nước ta thoát khỏi ách nô lệ ngàn năm. Lãnh thổ Việt Nam đã đạt đến 571.000 km2, hơn gấp rưỡi diện tích quốc gia ở thời đại chúng ta bây giờ. Một quân vương có mưu, tài trí như vậy, tâm ý của ngài, thường nhân như chúng ta có thể nhìn thấu hết được chăng?

Thư tịch, sách vở của Việt Nam đã bị tước đoạt gần hết vào thời giặc Minh xâm lấn. Sau đến ngày Lê Chiêu Thống sang Tàu, sách vở từ bao thuở vẫn xếp vào hàng trận bảo, chắc cũng đã mang theo không ít.

Thế nên, kiệt tác ĐOẠN TRƯỜNG TÂN THANH nhất định phải giữ. Nhà vua không thể để một tác phẩm trân quý như vậy chịu cảnh long đong, lưu lạc.

Nhưng vì đại cục, vẫn phải tổng thuyết. Kết quả của kỳ tổng thuyết là quyển sách chữ Hán, viết bằng văn xuôi KIM VÂN KIỀU TRUYỆN ra đời.

Tuy nhiên, vì là bậc minh quân. Vua Minh Mạng không đành lòng để ĐOẠN TRƯỜNG TÂN THANH phải mãi mãi chịu oan ức. Nhà vua đã âm thầm bày bố mọi thứ.

Cũng giống như chuyện ” tứ bất lập”, không có chiếu chỉ nào, việc giải oan cho ĐOẠN TRƯỜNG TÂN THANH cũng không có thủ lệnh nào.

Nhưng ngài đã để lại chìa khóa, khảo hạch hậu nhân:

– Tác giả KIM VÂN KIỀU TRUYỆN chẳng là ai cả. Người Tàu đã tìm suốt 70 năm cũng không thấy.

– Người bình KIM VÂN KIỀU TRUYỆN là Thánh Thán, không phải Kim Thánh Thán. Cái người tên Thánh Thán này cũng chẳng là ai cả.

– Các bản truyện nhỏ ăn theo thì văn phong trôi chảy, còn trường bản KIM VÂN KIỀU TRUYỆN văn xuôi lại chẳng ra gì.

– Ngài không cho Tào Tuyết Cần, Thi Nại Am… làm tác giả.

– Ngài không để Kim Thánh Thán bình sách.

Là hậu nhân, chúng ta nên làm gì để không phụ tâm ý đó?

***
Chúng ta sẽ tiếp tục làm sáng tỏ các nghi vấn vào những ngày sắp tới.

.
(còn tiếp)
.
Đỗ Phú

 

 

Đăng bởi nguyenlacthovan

Sống không cạn chén trọn tình. Chết ai tri kỷ rượu nghiêng rưới mồ? ...... Sinh tiền bất tận tôn trung tửu Tử hậu thùy kiêu mộ thượng bôi (Đối tửu - Nguyễn Du)