Biên khảo 

 

nguyendu2

 

KIM VÂN KIỀU TRUYỆN LÀ TỔNG THỂ NHỮNG BÀI BÌNH GIẢNG CHO TÁC PHẨM ĐOẠN TRƯỜNG TÂN THANH.

Lời nói đầu:
Trước tiên, Đỗ Phú xin lỗi mọi người vì tiêu đề quá dài. Sở dĩ như vậy là vì khi đọc các bài khảo luận của các nhà nghiên cứu Lê Nghị ( Li Li Nghệ) Laiquangnam Lai, …
Có một chi tiết cần thiết phải khảo luận, làm rõ. Xin tóm lược ý chính để mọi người dễ theo dõi:

“Riêng cụm từ Thanh Tâm Tài Tử được ghi nhận bằng văn bản là năm 1830. Khi Minh Mạng tổ chức tổng thuyết Truyện Kiều ông đã gọi các quan hàn lâm và các nhà nho tham gia bình giảng Truyện Kiều là Thanh Tâm Tài Tử. Cái tên đó chỉ chung cho tập thể những nhà Kiều học bất luận xuất thân. Cho nên các tác phẩm của các tác giả hữu danh hay khuyết danh liên quan đến Truyện Kiều đều xếp chung vào nhóm Thanh Tâm Tài Tử cổ kim, trong đó có Kim Vân kiều lục và Kim Vân Kiều Truyện A953.”

Tiếp đó, Đỗ Phú được đọc bản dịch bài tổng thuyết của vua Minh Mạng do anh Lâm Thanh Sơn đăng tải.

Cuối cùng là nghiền ngẫm quyển TRUYỆN KIỀU đối chiếu do nhà Kiều học Phạm Đan Quế biên soạn.

Và vấn đề mà ĐP muốn trình bày là nguồn gốc của quyển KIM VÂN KIỀU TRUYỆN.

.

Truyện Kiều chữ Nôm 2

 

Phần 1

VẤN ĐỀ

 

KIM VÂN KIỀU TRUYỆN hình thành như thế nào, do ai biên soạn?

Chúng ta quay lại thời điểm năm 1830, vào lúc vua Minh Mạng nhóm các quan hàn lâm, các nhà nho… để cùng bình giảng Truyện Kiều ( ĐTTT).

Theo lẽ thường, thì một quyển truyện, cho dù hay đến mức độ nào, người ta cũng chỉ hào hứng khi đọc lần đầu, lần thứ hai đọc lại thì tình tiết đã thuộc, hứng khởi đã giảm đi. Nếu vua thích đọc truyện, chỉ cần sai một viên quan đi lục tìm, sách truyện mới, lạ nhất định là phải có.

Vậy nhưng, riêng ĐTTT đã vượt ra ngoài lẽ thường tình đó. Không chỉ với cá nhân đức vua, mà là với hầu hết những người từng biết ĐTTT.

Bởi vì đâu mà ĐTTT lại có sức mê hoặc đó? Đỗ Phú không giải thích được, nhung riêng chính bản thân ĐP, mỗi lần đọc lại, cho dù chỉ vài câu thơ trong truyện thì lại có cách hiểu khác nhau, thấy cảnh khác, và tình cũng khác.
Có lẽ nào vua Minh Mạng cùng các quan, các nhà nho cũng có cảm giác đó?

Có thể nói, khi vua Minh Mạng tập hợp người để tổng thuyết ĐTTT, ngài đã lập ra hội ” những người yêu thích truyện Kiều” chính danh đầu tiên. Đích thân nhà vua chưởng quản chức Hội chủ.

Nội dung bình giảng mà hội đã thực hiện là gì?

Có lẽ không khác ngày nay nhiều lắm. Lẽ dĩ nhiên là không có ghi hình, ghi âm, nhưng việc ghi chép khẳng định là chỉn chu hơn thời hiện đại.

Một hội nhóm gồm toàn những người uyên bác, sau khi ngâm Kiều, vịnh Kiều, … sẽ tới phần giảng. Để giảng cho hay, người ta đem cảnh áp vào mỗi câu thơ. Cả hội sẽ chọn cảnh nào ưng ý nhất và ghi chép lại.

Nhưng đọc thơ, sinh tình rồi thấy cảnh, cho dù cảnh có thực tới độ nào cũng chỉ là cảnh trong tưởng tượng.

Đến lúc này, nhu cầu bày ra cảnh thực thôi thúc mọi người, từ Hội chủ là vua Minh Mạng đến hội viên là các quan hàn lâm cũng các nhà nho. Vua cùng các quan đều muốn thấy nàng Thúy Kiều bằng xương bằng thịt. Và nàng đã từ trong thơ bước ra đời thực, cho dù chỉ là trên sân khấu.

Có lẽ đầu tiên chỉ là diễn vài phân đoạn. Khi chuyển thể từ thơ sang tuồng tích cần phải viết lời thoại.
Vậy là những ghi chép bình giảng ĐTTT buộc phải chỉnh sửa, ghi thêm vào đó lời thoại cho các nhân vật. Bởi vì chỉ để diễn, nên văn phong lời thoại đối đáp giữa các nhân vật ngắn gọn, không trau chuốt hình thức, cấu trúc như văn viết.

Nguyên tắc này đến nay vẫn không hề thay đổi. Khi muốn dựng một phim từ tiểu thuyết, truyện ngắn, truyện dài, …, người ta buộc phải viết kịch bản.

Đó là cách thức mà KIM VÂN KIỀU TRUYỆN có mặt trên đời.
Và cũng theo lẽ thường tình, trước và sau khi có KIM VÂN KIỀU TRUYỆN, cũng bằng phương pháp soạn kịch bản, người ta làm ra những tập truyện có nội dung trích ra từ ĐTTT.
Mặc dù những phân tích dựa trên bối cảnh lịch sử đã dẫn đến kết luận KIM VÂN KIỀU TRUYỆN chỉ là sách bình giảng cho ĐTTT, nhưng cũng từ kết luận này làm nảy sinh một số nghi vấn cần phải làm sáng tỏ.

– Tên sách KIM VÂN KIỀU TRUYỆN ( KVKT)có từ lúc nào, do ai đặt?

– Ai phát hiện nguyên tác? Bản in sớm nhất vào năm nào, In ở đâu. Bản truyện cổ nhất tính đến nay được lưu giữ ở đâu? Nếu là do người Việt Nam biên soạn, tại sao sách đó lại sử dụng chữ Hán?

– Có những tác phẩm nào khác được xem là dị bản của KVKT hay không?

– Tại sao lại có lời bình của Thánh Thán? Thánh Thán có phải là một bút hiệu khác của Kim Thánh Thán?

– Thanh Tâm Tài Nhân, người được cho là tác giả viết ra KV KT là ai? Sống vào thời nào, sự nghiệp văn chương có tác phẩm nào đáng lưu ý, được lưu truyền. Có phải Thanh Tâm Tài Nhân biên soạn KVKT?

– Tại vì sao các nhà Kiều học trước đây khẳng định ĐOẠN TRƯỜNG TÂN THANH ( ĐTTT) do cụ Nguyễn Du sáng tác dựa vào cốt truyện của KVKT? Có chứng cứ nào để xác quyết kết luận của họ là sai?

– Những nội dung nào đã được phân tích, đối chiếu để chứng thực KVKT là sách bình giảng cho ĐTTT?

Mỗi một nghi vấn đều cần phải làm sáng tỏ. Kể từ phần thứ 2, Đỗ Phú sẽ tổng hợp và trình bày các dữ liệu liên quan. Những dữ liệu này đều lấy từ những bài đăng của các thành viên trong trang.

Vì vậy, Đỗ Phú chỉ là người đảm nhận công việc ghi chép, soạn thảo. Tác giả chính thức là mọi thành viên đã có bài đăng trong trang Tình tự dân tộc.

(còn tiếp)

Đỗ Phú

 

Đăng bởi nguyenlacthovan

Sống không cạn chén trọn tình. Chết ai tri kỷ rượu nghiêng rưới mồ? ...... Sinh tiền bất tận tôn trung tửu Tử hậu thùy kiêu mộ thượng bôi (Đối tửu - Nguyễn Du)